• Deel met:
• WhatsApp
• Deel
• Tweet
• Pin it
• Messenger
• Email

---

Resveratrol is een natuurlijke stof met veelbelovende effecten op de gezondheid. Van het ondersteunen van een gezonde bloedsuikerspiegel en vetstofwisseling, tot het verbeteren van hart- en vaatgezondheid en het vertragen van verouderingsprocessen; dit supplement wint snel aan belangstelling. Maar wat is resveratrol precies, waar komt het vandaan en hoe kan het bijdragen aan een gezonder leven?

Resveratrol is het best onderzochte ‘salvestrol’. Salvestrolen zijn specifieke fytonutriënten die vroeger volop in onze groenten en fruit voorkwamen, maar nu alleen nog in relevante hoeveelheden aanwezig zijn in biologische groenten en fruit. Het zijn afweerstoffen die de plant zelf aanmaakt om zichzelf te beschermen tegen schimmels, virussen, bacteriën, UVlicht en insecten. De plant maakt ze alleen in grotere hoeveelheden aan als dit noodzakelijk is.

Resveratrol is het best onderzochte ‘salvestrol’.

Aangezien gangbaar geteelde groenten en fruit worden bespoten met fungiciden en andere bestrijdingsmiddelen, hebben deze meestal een laag gehalte aan salvestrolen. Dit is ongunstig voor de mens, want salvestrolen hebben medicinaal gezien meerdere positieve werkingen. Eén daarvan is dat ze de levensduur van gezonde cellen verlengen [1], voorkomen dat woekercellen ontstaan en ons dus beschermen tegen kanker. [2] Druiven zijn een rijke bron van resveratrol, een stof die in lage concentraties ook in rode wijn voorkomt.

Salvestrolen hebben medicinaal gezien meerdere positieve werkingen. Eén daarvan is dat ze de levensduur van gezonde cellen verlengen [1], voorkomen dat woekercellen ontstaan en ons dus beschermen tegen kanker.

Een veel krachtigere bron van resveratrol is de Japanse Duizendknoop (Polygonum cuspidatum). Dit is een ongelooflijk sterke plant met een zeer hoog gehalte aan resveratrol, die van oudsher wordt gebruikt in de traditionele Chinese geneeskunde en in de natuurgeneeskunde, bijvoorbeeld bij de ziekte van Lyme en bij MS, ALS en Parkinson. [3] Ook bieten, bessen, pruimen, pinda’s en pure chocola bevatten resveratrol.

Wijn op doktersrecept dus?

Nu zul je misschien denken: Oh ja, daarom was rode wijn zo gezond! Maar helaas, dat is inmiddels een achterhaalde mythe. Drink je graag een glas wijn? Dan moet je daar volgens Prof. dr. Erik Stroes, internist en hoofd vasculaire geneeskunde bij het AMC, vooral rustig, ‘met gezonde mate’ mee doorgaan.

Als je van de gezondheidseffecten van resveratrol wilt profiteren, zou je enorme hoeveelheden wijn (zo’n 10 flessen per dag) moeten drinken. 

De kleur maakt niet uit: ook in witte wijn zitten gezonde salvestrolen, net als in de schil van appels. Voor vrouwen dagelijks maximaal één glas, en voor mannen twee is volgens hem ‘zeker niet ongunstig en waarschijnlijk zelfs gunstig’ met het oog op hart- en vaatziekten. Maar de concentratie van enkele milligram resveratrol per liter wijn is te laag om ook maar enige therapeutische waarde aan toe te kennen. Als je van de gezondheidseffecten van resveratrol wilt profiteren, zou je enorme hoeveelheden wijn (zo’n 10 flessen per dag) moeten drinken. 

Uit de inmiddels talloze onderzoeken blijkt dat resveratrol het risico vermindert op onder meer diabetes type 2, obesitas, hart- en vaatziekten, veroudering en verouderingsziekten zoals de ziekte van Alzheimer, leververvetting en kanker, en beschermt tegen bacteriële en virale infecties. [5]

Lees wat internist, intensivist Prof. dr. Van der Voort van het UMCG ontdekte over Resveratrol in Coronatijd en waarom deze inzichten ook nu juist belangrijk zijn voor jou! [Klik op afbeelding om verder te lezen]

Onderzoek

En hoe zit het nou met het wetenschappelijke bewijs achter resveratrol? Dat zal je verrassen. Hoewel het onderzoek naar resveratrol zich nog in de verkennende fase bevindt, zijn de resultaten uit de vele in vitro en in vivo onderzoeken zeer hoopvol. [4] Ook bij mensen worden steeds meer positieve resultaten bevestigd. Humaan onderzoek naar de gezondheidseffecten van resveratrol groeit daarom momenteel ook explosief. Uit de inmiddels talloze onderzoeken blijkt dat resveratrol het risico vermindert op ondermeer diabetes type 2, obesitas, hart- en vaatziekten, veroudering en verouderingsziekten zoals de ziekte van Alzheimer, leververvetting en kanker, en beschermt tegen bacteriële en virale infecties. [5]

Diabetes type 2

Resveratrol zorgt voor minder ontstekingsreacties en een verbetering van de cardiovasculaire gezondheid, en verhoogt de afbraak van vetten in de lever [6], wat leidt tot een verbetering van de insulinegevoeligheid. [7] Een klinische trial bij patiënten met diabetes type 2 wijst uit dat de glucosetolerantie toeneemt na toediening van resveratrol. In ander humaan onderzoek [8] kregen patiënten 4 weken lang dagelijks 1, 1 ½ of 2 g resveratrol toegediend. Daarbij werd een verbeterde insulinegevoeligheid geconstateerd.

150 mg resveratrol per dag verbetert een scala aan gezondheidsparameters, waaronder verhoging van de insulinegevoeligheid en verlaging van bloedsuiker- en insulinespiegels. 

Tot slot blijkt uit een dubbelblind placebo-gecontroleerd crossover-onderzoek onder 11 gezonde obese vrijwilligers [9] dat 150 mg resveratrol per dag een scala aan gezondheidsparameters verbetert, waaronder verhoging van de insulinegevoeligheid en verlaging van bloedsuiker- en insulinespiegels. Bij geen enkel onderzoek is hypoglykemie vastgesteld, wat resveratrol een veelbelovend anti-diabetisch medicijn maakt.

Obesitas

Ook voor mensen met obesitas is het slikken van resveratrol zinvol. [10] Resveratrol heeft een gunstig effect op de energiestofwisseling bij mensen met obesitas omdat het de effecten van calorie-beperking kan nabootsen, en een gunstige werking heeft op de ‘leptinehuishouding’. Een Nederlandse studie van de Universiteit van Maastricht [11], toont aan dat resveratrol de energiehuishouding en celstofwisseling beïnvloedt. In dit onderzoek kregen 11 obese mannen gedurende 30 dagen een supplement met 150 mg/dag resveratrol of een placebo.

Resveratrol zorgt voor minder ontstekingsreacties en een verbetering van de cardiovasculaire gezondheid.

Na een tussenperiode van 4 weken werd dit omgekeerd. De studie liet zien dat resveratrol zorgt voor verlaging van de bloedsuiker- en insulinespiegel, vermindering van leververvetting, verbetering van energiestofwisseling en een afname van de hoeveelheid ontstekingsstoffen in het bloed. Kortom: het algehele metabole profiel van de onderzochte obese mannen verbeterde. 

Hart- en vaatziekten

Resveratrol heeft een positieve invloed op het laagje cellen dat de binnenkant van het hart, bloedvaten en lymfevaten bedekt (ook wel: het endotheel). Hierdoor verbetert het de gezondheid van je hart en bloedvaten en helpt het tegen de ontwikkeling van onder andere cholesterol-gerelateerde gezondheidsproblemen. [12,13]

Een wekelijkse dosis van 270 mg resveratrol die 4 weken aan 14 mannen met overgewicht of obesitas, en aan 5 postmenopauzale vrouwen met onbehandelde verhoogde bloeddruk werd gegeven, leidde tot een duidelijk betere doorbloeding van de slagaderen.[14] In weer een ander onderzoek werd resveratrol wederom geassocieerd met verbeterde glucosespiegels, maar ook verbeterde triglyceriden en een lagere hartslag. [15]

Kanker

Salvestrolen worden na opname in tumorcellen omgezet in een toxische stof waardoor de tumorcellen vernietigd worden. Het enzym dat hiervoor nodig is, is actief in pre-cancereuze (abnormale) cellen bij alle typen kanker. Salvestrolen hebben een sterke ‘tumor-selectieve activiteit’. Dit betekent dat ze de meeste gezonde lichaamscellen met rust laten.  

Salvestrolen zijn niet toxisch, ook niet in hoge doseringen, en kunnen naast alle reguliere kankerbehandelingen worden ingezet. [16, 17] Sterker nog: onderzoek wijst uit dat ze zelfs de veelvoorkomende bijwerkingen van chemotherapie bij kanker kunnen verminderen, zoals hartschade, leverschade, nierschade, misselijkheid en braken.

Bovendien zijn salvestrolen niet toxisch, ook niet in hoge doseringen, en kunnen ze naast alle reguliere kankerbehandelingen worden ingezet. [16, 17] Sterker nog: onderzoek wijst uit dat ze zelfs de veelvoorkomende bijwerkingen van chemotherapie bij kanker kunnen verminderen, zoals hartschade, leverschade, nierschade, misselijkheid en braken. Daarnaast blijkt resveratrol tegelijkertijd in staat om de uitkomsten van de behandeling te verbeteren. [18]

Oxidatieve stress

Resveratrol versterkt de anti-oxidatieve slagkracht van het lichaam. Die slagkracht is cruciaal voor je gezondheid. Oxidatieve stress (ofwel: een teveel aan vrije radicalen) kan allerlei klachten en ziekten veroorzaken. Komen er te veel vrije radicalen, dan raakt het lichaam beschadigd en kan het de aanvallen niet meer goed bestrijden.

Resveratrol versterkt de anti-oxidatieve slagkracht van het lichaam. Die slagkracht is cruciaal voor je gezondheid.

Van het DNA tot de eiwitten en de vetten: de weefsels worden aangetast en werken niet meer naar behoren. Deze kettingreacties leiden ertoe dat er zich in je hele lichaam fouten in het functioneren gaan voordoen. Wetenschappers hebben vastgesteld dat oxidatieve stress een rol speelt bij het ontstaan en/of de progressie van meer dan honderd acute en chronische degeneratieve ziekten. Ook wordt oxidatieve stress gezien als een van de belangrijkste mechanismen van veroudering. 

Reveratrol blijkt verouderde cellen te kunnen vernieuwen.

Veroudering

Naast dat resveratrol een positieve invloed heeft op chronische ziekten, zoals diabetes type 2 en hart- en vaatziekten, heeft resveratrol ook het vermogen om veroudering tegen te gaan, zo wijst opnieuw recent onderzoek uit. [19] Ouderdomsziekten en een verkorte levensduur blijken samen te gaan met de afname van energie in de cellen. Resveratrol zorgt ervoor dat de energieproductie in de cel toeneemt, waarbij in verhouding minder zuurstof gebruikt wordt en er minder vrije radicalen ontstaan.

Ook remt resveratrol ontstekingsbevorderende stoffen in vetweefsel af. Hierdoor krijgen aan vetweefsel gerelateerde ziekten minder kans.

Een andere eigenschap van resveratrol is dat het op lange termijn de stofwisseling verbetert van (onvervangbare) cellen, en het verdedigings- en reparatieproces van de cel stimuleert. Resveratrol blijkt verouderde cellen te kunnen vernieuwen waardoor je lichaam beter in staat is zichzelf jong te houden en te beschermen tegen verouderingsziekten.

Ook remt resveratrol ontstekingsbevorderende stoffen in vetweefsel af. Hierdoor krijgen aan vetweefsel gerelateerde ziekten minder kans. Door de productie van ontstekingsstofjes draagt vetweefsel bij aan laaggradige ontstekingen in het lichaam. Dit versnelt het verouderingsproces, en verhoogt het risico op uiteenlopende verouderingsziekten, zoals hart- en vaatziekten, obesitas, depressie, dementie en diabetes type 2.

Cognitieve achteruitgang

Resveratrol wordt in verband gebracht met zowel preventie als vertraging van cognitieve achteruitgang. Onderzoek laat zien dat resveratrol het ziekteverloop bij bijvoorbeeld de ziekte van Alzheimer kan beïnvloeden en vertragen. [20] Ook wijst een interessant onderzoek, onder 36 volwassenen met diabetes type 2, uit dat slechts één enkele dosis van 75 mg resveratrol per week al leidt tot een duidelijke verbetering van de mentale functies en prestaties. [21]

Slechts één enkele dosis van 75 mg resveratrol per week leidt al tot een duidelijke verbetering van de mentale functies en prestaties. 

De effecten van resveratrol werden ook bestudeerd bij andere neurologische aandoeningen zoals Friedreich-ataxie (FA), een erfelijke, zeldzame en progressieve spierziekte. Men deed onderzoek naar het effect van een dagelijkse hoge dosis (van 5 g) resveratrol, gedurende 12 weken. Dit bleek tot een opvallende verbetering te leiden van zowel neurologische functies als gehoor en spraak. [22] 

Waarom een supplement?

Resveratrol (salvestrol) wordt door planten zelf aangemaakt als een natuurlijk beschermingsmechanisme om weerstand te bieden tegen bacteriën, schimmels, virussen, UV-licht en insecten. Het gebruik van bestrijdingsmiddelen zorgt ervoor dat de plant minder salvestrolen aanmaakt. Groenten en fruit, en dan voornamelijk niet biologische groenten en fruit, bevatten naar schatting tegenwoordig nog maar 20% aan Salvestrolen, in vergelijking met zestig jaar geleden. Hierdoor kan het nuttig zijn om een supplement met salvestrolen te nemen als belangrijke aanvulling op de voeding.

Hoe krijg je met voeding salvestrolen binnen?

1. Verhoog je inname van zoete aardappels, glutenvrije granen/pseudo-granen (havermout, quinoa, boekweit), groenten en fruit.  
2. Schakel over op 100% biologische groenten en fruit.  
3. Verhoog je inname van biologisch geteelde kruiden (vers of gedroogd) naar maximaal.
   
4. Eet je plantaardige voeding (groenten, fruit, kruiden) niet samen met eiwitrijke voeding (vlees, vis, zuivel). Veel fyto-nutriënten (zoals salvestrolen) binden gemakkelijk met de eiwitten uit je voeding, waarna deze een deel van hun werking verliezen. Als je dierlijke eiwitten eet, doe dit dan 2 uur voor of 2 uur na je plantaardige voeding.

Waar moet je op letten bij het gebruik van resveratrol?

• Stop met roken Koolmonoxide (die vrijkomt bij verbranding van je sigaret) remt de werking van resveratrol.
• Gebruik je Metformine? Als je diabetes type 2 hebt, en resveratrol om die reden slikt, hou er dan rekening mee dat ook het reguliere diabetesmedicijn Metformine de werking van resveratrol remt. [27] 
• Pas op met vetrijk eten Ook vetrijke voeding (zoals bijvoorbeeld een Keto onbijt of lunch) remt de opname van resveratrol. [28] 
• Versterk de werking Gebruik resveratrol bij voorkeur in combinatie met biotine, niacine (vitamine B3), ijzer (bij ijzertekort), vitamine C, magnesium en selenium. Dit versterkt de werking. 
• Liever niet combineren met Resveratrol kun je beter niet combineren met (hoge doses) ginkgo, gember, engelwortel, ginseng, rode salie, kruidnagel en knoflook. Deze kruiden hebben een bloedplaatjes remmende werking, en kan daarom bij sommige mensen het risico op bloedingen verhogen. 
• Niet geschikt voor Voor mensen met bloedstollingsproblemen, zwangere vrouwen, vrouwen die borstvoeding geven en jonge kinderen, wordt het gebruik van resveratrol afgeraden.

Lees nóg véél meer over resveratrol, de meest recente voortgang van het onderzoek ernaar en het uitgebreide interview dat ik had met internist, intensivist Prof. dr. Van der Voort van het UMCG, in dit nummer van Annemarie's Health Magazine

Referenties

[1] Juan Li et al. A comparative study of anti-aging properties and mechanism: resveratrol and caloric restriction. Oncotarget. Sep 2017
[2] Dominique Vervandier-Fasseur et al. The Potential Use of Resveratrol for Cancer Prevention. Molecules. 2019 Dec 2019
[3] Stephen Harrod Buhner. Healing Lyme. Paperback/ 2005
[4] J Gambini et al. Properties of Resveratrol: In Vitro and In Vivo Studies About Metabolism, Bioavailability, and Biological Effects in Animal Models and Humans. Oxid Med Cell Longev. Juni 2015
[5] Sonia L. Ramírez-Garza et al. Health Effects of Resveratrol: Results from Human Intervention Trials. Nutrients, dec 2018
[6] Bakker GC et al. An antiinflammatory dietary mix modulates inflammation and oxidative and metabolic stress in overweight men: a nutrigenomics approach. Am J Clin Nutr. Apr 2010
[7] Brasnyó P et al. Resveratrol improves insulin sensitivity, reduces oxidative stress and activates the Akt pathway in type 2 diabetic patients. Br J Nutr. Aug 2011
[8] Crandall JP et al. Pilot study of resveratrol in older adults with impaired glucose tolerance. J Gerontol A Biol Sci Med Sci. Dec 2012
[9] Dash S et al. High-dose resveratrol treatment for 2 weeks inhibits intestinal and hepatic lipoprotein production in overweight/obese men. Arterioscler Thromb Vasc Biol. Dec 2013
[10] S M Mousavi et al. Resveratrol Supplementation Significantly Influences Obesity Measures: A Systematic Review and Dose-Response Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Obes Rev. Maart 2019
[11] P. Schrauwen et al. Calorie Restriction-Like Effects of 30 Days of Resveratrol Supplementation on Energy Metabolism and Metabolic Profile in Obese Humans. Cell Metab. Nov. 2011
[12] Caramori P.R. et al. Endothelial dysfunction and coronary artery disease. Arq. Bras. Cardiol. 2000
[13] Grassi G., et al. Structural and functional alterations of subcutaneous small resistance arteries in severe human obesity. Obesity. 2010
[14] Wong R.H.X et al. Acute resveratrol supplementation improves flow-mediated dilatation in overweight/ obese individuals with mildly elevated blood pressure. Nutr. Metab. Cardiovasc. Dis. 2011
[15] Zamora-Ros R et al. High urinary levels of resveratrol metabolites are associated with a reduction in the prevalence of cardiovascular risk factors in high-risk patients. Pharmacol. Res. 2012
[16] Potter GA at al. Salvestrols – natural products with tumour selective activity. J Orthomol Med. 2006
[17] Schaefer BA et al. Cancer and related case studies involving salvestrol and CYP1B1. J Orthomol Med. 2012
[18] Qicai Xiao et al. A Review of Resveratrol as a Potent Chemoprotective and Synergistic Agent in Cancer Chemotherapy. Front Pharmacol. Jan 2018
[19] Juan Li et al. A comparative study of anti-aging properties and mechanism: resveratrol and caloric restriction. Oncotarget. Sep 2017
[20] Ranney A, Petro MS . Resveratrol protects spatial learning in middle-aged C57BL/6 mice from effects of ethanol. Behav Pharmacol. Juli 2009
[21] Wong RH, Raederstorff D, Howe PR . Acute Resveratrol Consumption Improves Neurovascular Coupling Capacity in Adults with Type 2 Diabetes Mellitus. Nutrients. 2016 Jul 12
[22] Yiu EM, Tai G, Peverill RE et al. An open-label trial in Friedreich ataxia suggests clinical benefit with high-dose resveratrol, without effect on frataxin levels. J Neurol. Mei 2015